Πέμπτη, Φεβρουαρίου 19, 2015

Η ευελιξία μιας επιτυχημένης κωλοτούμπας


Οδεύοντας προς το τελευταίο κεφάλαιο της διαπραγμάτευσης με τους εταίρους, αξίζει να ανακεφαλαιώσουμε, όλα όσα θεωρώ, πως πέτυχε ετούτη η νέα κυβέρνηση στον αγώνα που έδωσε μέσα και έξω από τα στρογγυλά τραπέζια, υπερασπιζόμενη πρώτιστα το μέλλον ετούτης της βασανισμένης χώρας. Μα παράλληλα, να υπενθυμίσουμε κι όλα όσα ξέχασε ή θεώρησε πως έπρεπε να θυσιάσει, στο βωμό της υπεράσπισης της χώρας μέσα στη ζώνη του ευρώ.
                Ναι, το κούρεμα του χρέους το ξεχάσαμε, μπορεί να μην ήταν βιώσιμο το δυσβάσταχτο χρέος προεκλογικά, μπορεί να ζητούσαμε έως και 50% κούρεμα, αλλά τώρα «μάθαμε» πως δεν μπορούμε να το βάζουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Ναι, το μνημόνιο και τους εφαρμοστικούς του νόμους θα τους «σκίζαμε» μέσα σε μια νύχτα, αλλά τώρα, δεν γίνεται να το κάνουμε, θα πρέπει να σεβαστούμε και τις υπογραφές των προηγούμενων αλλά και τους κανόνες μιας δανειακής σύμβασης που καλούμαστε να τιμήσουμε. Και όχι, δεν είμαστε ένα ανεξάρτητο κράτος που έχει το περιθώριο να ψηφίζει ό,τι νόμους θέλει, όταν θέλει, όπως θέλει, αλλά θα πρέπει και οι δανειστές μας να έχουν λόγο σε ό,τι προγραμματίζουμε, είτε μας αρέσει είτε όχι. Όλα τα παραπάνω, αν δεν τα αποδεχόμασταν, θα οδεύαμε με συνοπτικές διαδικασίες στο δύσκολο και επώδυνο δρόμο της εξόδου από την ευρωζώνη, με ό,τι συνεπάγεται αυτό.  Από την άλλη, η κυβέρνηση, απεμπολώντας όλα τα παραπάνω, μοιάζει να έχει έτοιμη μια συμφωνία που δείχνει ελκυστικότερη από τις προηγούμενες, με τρεις τουλάχιστον σοβαρές επιτυχίες, αν και εφ’ όσον, γίνουν πραγματικότητα και δεν μείνουν απλώς στα χαρτιά.
             Η διεθνοποίηση των κοινωνικών προβλημάτων της χώρας μετέτρεψε μέσα σε δυο εβδομάδες τους αργόσχολους και τεμπέληδες Έλληνες σε καταπονημένους ευρωπαίους που πλήρωσαν και πληρώνουν ακριβά την κρίση στο πετσί τους. Η συσπείρωση του κόσμου στο πλευρό της κυβέρνησης έδωσε δύναμη στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης, διατρανώνοντας πως είναι επιβεβλημένη μια αλλαγή πολιτικής, με επιστροφή στην ανάπτυξη. Το αίτημα και η επιμονή για μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος ναι, είναι πλέον στο τραπέζι, και υπάρχουν μεγάλες πιθανότητες να γίνει αποδεκτή από τους εταίρους, παρότι χωρίς συμμάχους στο ευρωπαϊκό στερέωμα, παρότι πολλές φορές, αν όχι όλες, η κυβέρνηση έμοιαζε να παλεύει μόνη της με τα θηρία των δανειστών της.
            Η «ευελιξία» που, όπως φαίνεται, είναι διατεθειμένη η Ευρώπη να συμφωνήσει με την Ελλάδα, μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την πορεία της χώρας. Ίσως να δώσει στην κυβέρνηση τη δυνατότητα να αλλάξει όσους περισσότερους επαχθείς όρους του μνημονίου προς όφελος της κοινωνίας, που αποδεδειγμένα δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις προηγούμενες πολιτικές της λιτότητας.  Αλλά και οι ασφυκτικοί ελεγκτικοί μηχανισμοί της τρόικας με τις απαράδεκτες και ωμές επεμβάσεις της σε πολιτικούς προϊσταμένους υπουργείων, φαίνεται πως έλαβε τέλος, δίνοντας τη θέση της, σε μια νέου τύπου αξιολόγηση, που να εμπνέει αξιοπρέπεια και εμπιστοσύνη μέσα από τους θεσμούς, ώστε να μην προκαλεί το λαϊκό αίσθημα και την απαξίωση του πολιτικού συστήματος της χώρας.
                Αν με ρωτάτε, νομίζω ότι είναι πολλά αυτά που ξέχασε από τις προεκλογικές τις υποσχέσεις η κυβέρνηση, αλλά παράλληλα είναι και πολλά αυτά που δείχνει πως κέρδισε, επιδεικνύοντας ευελιξία στην κωλοτούμπα της διαπραγμάτευσης.

Τετάρτη, Φεβρουαρίου 04, 2015

Ο Θησέας, ο Μινώταυρος και ο λαβύρινθος του χρέους


Η προσπάθεια της νέας κυβέρνησης για μια ελκυστική συμφωνία με τους δανειστές και τους εταίρους μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μου φέρνει στο μυαλό πολλά και διάφορα. Είναι γεγονός, πως εδώ και μια εβδομάδα οι κυβερνώντες ετούτης της μικρής και χρεοκοπημένης χώρας, που τόσο πολύ έχει σπιλωθεί για τον «άσωτο» βίο του παρελθόντος και τη διαχείριση των κυβερνώντων της, άλωσαν τον κόσμο προσπαθώντας να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα είναι εύπεπτη τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό της. Μοιάζουν με σταυροφόρους χωρίς τη σύγχρονη πανοπλία της γραβάτας, με νεωτερισμούς σε κάθε επίπεδο, επικοινωνιακούς, σημειολογικούς, επιχειρημάτων, λύσεων, πολιτικής. Τα μηνύματα που αποστέλλουν κάθε φορά είναι καταιγιστικά και η δράση τους μονοπωλεί τα επικοινωνιακά μέσα σ’ όλον τον κόσμο, καθιστώντας το πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας ως ένα από τα κορυφαία οικονομικά, και όχι μόνο, ζητήματα της ειδησεογραφίας. Πέφτουν σε αντιφάσεις, σε παραλογισμούς, σε υπαναχωρήσεις αλλά και νέες διεκδικήσεις, αναλύουν και συνθέτουν, περιτυλίγουν με νέες ιδέες το παλαιό, και δείχνουν πως επιζητούν όσο τίποτα άλλο να ισορροπήσουν στο λεπτό και τεντωμένο σχοινί που τους έταξε η μοίρα, προασπίζοντας το δικαίωμα ενός ολόκληρου λαού, μιας ολόκληρης κοινωνίας για το όνειρο και την ελπίδα. Δεν έχουν την πολιτική εμπειρία των προηγούμενων, δεν έχουν το πρεστίζ των μεγάλων ηγετών που θα μπορούσαν και μόνο με το πολιτικό τους εκτόπισμα να επηρεάσουν καταστάσεις κατά το δοκούν. Με τις πρωτοβουλίες τους, όμως, κινούν το νήμα της διαπραγμάτευσης, παρασύροντας στον σκοπό τους ηγέτες και οικονομικούς παράγοντες, ακόμα κι όταν είναι για να τους συνετίσουν, να τους κόψουν τα φτερά, να τους μειώσουν, να τους ευτελίσουν. Καταθέτουν τη νέα τρελή τους ιδέα και περιμένουν την όποια αντίδραση του αντιπάλου. Αναλύουν και συνθέτουν και πάλι κάτι νέο χωρίς να περιμένουν, γνωρίζοντας πως ο χρόνος πρέπει να μετριέται από τις όποιες προσπάθειές τους κι όχι από την αναμονή του συνομιλητή τους. Υπερασπίζονται τη λογική με στρατηγική παράλογων επιχειρημάτων, ίσως γιατί μόνο έτσι μπορεί κανείς σήμερα να υπερασπιστεί τη λογική απέναντι στο παράλογο του ευρωπαϊκού κατεστημένου. Κι όλα αυτά, χωρίς εμπειρία αλλά με ατσαλένια αυτοπεποίθηση που έχει σπάσει τον τσαμπουκά της αδιαλλαξίας της αρτηριοσκληρωτικής Ευρώπης. Παίζουν με τη φωτιά, παίζουν με τα θηρία, παίζουν με τις αγορές, τους επενδυτές, τους θεσμούς, τις υπογραφές των προηγούμενων, τη συνέχεια του κράτους, την λαϊκή εντολή, τις προεκλογικές τους δεσμεύσεις, παίζουν με στρατηγική αλλά χωρίς δεδομένο σχέδιο, αλιεύοντας στα ανοικτά, μακριά από τις πεπατημένες διαπραγματεύσεις του συνηθισμένου συστημικού πολιτικού κατεστημένου. Ο λαβύρινθος των αγορών είναι δαιδαλώδης, η αντιμετώπιση του χρέους και των μνημονίων φαντάζει όπως το κατόρθωμα του Θησέα απέναντι στον πεινασμένο για αίμα και θυσίες Μινώταυρο, κι ο μίτος της Αριάδνης είναι ετούτη η δύσκολη διαπραγμάτευση, η διαβούλευση που ίσως το ξετύλιγμα της να τους επαναφέρει στο δρόμο της ανάπτυξης και της ελπίδας, της επιστροφής. Δεν ξέρω τι και πόσα θα καταφέρουν σε τούτον τον άνισο αγώνα, αν και μεταξύ μας, ακόμα κι αυτά που έχουν ήδη κατακτήσει μοιάζουν πολλά. Μόνο εκείνο το μαύρο πανί με τρομάζει. Η θέα του, που ακόμα κι αν επιτύχουν στην αποστολή τους, μπορεί να ξεχαστεί στην πορεία. Ας μην τα βάφουμε όμως μαύρα ακόμα, τώρα μόλις μπήκαμε στο λαβύρινθο, ο Μινώταυρος ακόμα δεν έχει νικηθεί, ο μίτος τώρα ξεδιπλώνεται δεν ξέρουμε τις αντοχές του.